logo-samandehi

مراحل تکامل فقه و فقاهت در شیعه.

فقاهت در شیعه:

از زمان حضور ائمه ی اطهار (ع) و در زمان غیبت صغری و تا کنون فقه شیعی دوران های مختلفی را طی کرده است به طور کلی می توان گفت: از زمان امامت حضرت علی (ع) تا شهادت امام حسن عسگری (ع) همه ی امامان معصوم تعهدی داشتند تا شریعت اسلام در جامعه ی اسلامی با جریان های فکری شیعی پایدار بماند و مرجعیت دینی در زمان غیبت کبری را پشتیبان باشند لذا از همان ابتدا تفکری ویژه با خط مشی تعالیم اهل بیت پیامبر(ص) پایه گذاری شد تا در دوران غیبت این تفکر محکم و نهادینه شود و آن مکتب را بنا نهادند این نوع تفکر سه عنصر ویژه دارد :۱- از جنبه ی علمی و فکری ۲- شیوه ی آموزش و پروش ۳- تحقیق و تکامل بود . شاگردان این مکتب علما و طلاب و اندیشمندان بودند و اساتید انها امامان معصوم به شمار میرفت شخصیت هایی که در این مدارس علم آموختند که تا هم اکنون هم به عنوان افرادی شاخص و شخصیت های موثق و راویان مورد اعتماد هستند ائمه ی خدا سلسله درسها و مباحث لازم در حوزه های تفسیر و فقه و معارف اسلامی را به این راویان و اصحاب عرضه می داشتند و راویان با راهنمایی حضرات معصومین این احادیث را ثبت و ضبط می کردند و به این ترتیب کتب حدیث جمع آوری شد و افراد زیادی با همین معارف در مکتب اهل بیت پرورش یافتند و از شخصیت های برجسته ی عالم اسلام و از متفکران و چهره های ماندگار شیعه شدند از جمله : زراره بن محمد بن مسلم – ابان – ابوحمزه ثمالی و یونس بن عبدالرحمن…………….

فقاهت در دوران غیبت صغری:

در دوران عیبت صغری جامعه ی شیعه از وجود امام عصر (عج) محروم بودند گرچه امام حسن عسگری و پدر بزرگوارش فقهایی را در مکتب و مدرسه ی خود تعلیماتی داده بودند تا بتوانند مردم را در جهت فکری و عملی در مقام مرجعیت هدایت و رهبری کنند و در نهایت استقلال انان در اداره ی امور جامعه فراهم شود در این دوران کتاب های حدیثی و روایی بر اثر خفقان ناپدید شده بود که علما با تلاش های جدی توانستند انها را جمع اوری کرده و ضبط و ثبت نمایند به طور مثال کتاب شریف کافی نوشته ی محمد بن یعقوب کلینی می باشد که این کتاب اولین مجموعه ی حدیثی شیعه به شمار میرود که چهار برابر صحاح  شش گانه ی اهل تسنن از اهل بیت و ائمه ی معصومین حدیث نقل شده است . در این کتاب راویان طبقه بندی شده اند و به هر یک درجه ی اعتباری و هر کدام بررسی شده تا فقها بتوانند به اطلاعات دقیق دسترسی داشته باشند و دیگر اینکه فهرست هایی برای ثبت تمام تألیفات اصحاب از ناحیه ی امامان معصوم تهیه شده و متون فقهی گوناگونی اماده شده  بعد وفقه استدلالی آغاز شده و به تدریج شیوه ی استنباط و فقاهت شکل گرفت و به این ترتیب مراکز علمی و اموزش و تحقیقی تأسیس شد …..

منبع : خدمات متقابل اسلام و ایران از استاد مطهری .

دیگر ...